Nhận biết 6+ dấu hiệu mang thai ngoài tử cung sau chuyển phôi

Mang thai ngoài tử cung là một biến chứng sản khoa nguy hiểm, có thể xảy ra ở cả thai kỳ tự nhiên lẫn thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). Làm sao để nhận biết sớm các dấu hiệu mang thai ngoài tử cung sau chuyển phôi, bảo vệ sức khỏe của mẹ và khả năng sinh sản sau này? Bài viết dưới đây, với sự tham vấn của các chuyên gia tại IVF Quốc Ánh, sẽ cung cấp cho bạn những kiến thức quan trọng nhất.

1. Dấu hiệu nhận biết mang thai ngoài tử cung sau chuyển phôi

Các triệu chứng của thai ngoài tử cung thường xuất hiện từ tuần thứ 4 đến tuần thứ 12 của thai kỳ. Dưới đây là những dấu hiệu điển hình:

1.1. Đau bụng dưới

Đây là dấu hiệu phổ biến nhất. Cơn đau thường tập trung ở vùng bụng dưới hoặc vùng chậu.

• Đặc điểm: Có thể đau âm ỉ kéo dài 10-15 phút, hoặc đau nhói từng cơn dữ dội.
• Vị trí: Thường đau lệch về một bên bụng (trái hoặc phải) – nơi khối thai đang làm tổ sai vị trí. Nếu khối thai vỡ, cơn đau sẽ lan tỏa khắp bụng và trở nên rất dữ dội.

Đau bụng dưới là một trong những dấu hiệu nhận biết mang thai ngoài tử cung

1.2. Chảy máu âm đạo bất thường

Nhiều chị em nhầm lẫn đây là máu báo thai hoặc máu kinh nguyệt.

• Đặc điểm: Máu thường có màu nâu sẫm (màu bã cà phê) hoặc đỏ tươi nhưng loãng hơn máu kinh.
• Lượng máu: Ra ít, rỉ rả kéo dài hoặc ngắt quãng, không ồ ạt như chu kỳ kinh nguyệt bình thường.

1.3. Chậm kinh

Nếu bạn có chu kỳ đều và bị chậm kinh, kèm theo đau bụng và ra máu lạ, hãy cảnh giác. Đôi khi que thử thai vẫn hiện 2 vạch (do có nồng độ hCG), nhưng vạch thứ 2 có thể mờ hoặc kết quả không rõ ràng.

1.4. Buồn nôn, chóng mặt

• Buồn nôn: Do sự thay đổi hormone hoặc phản ứng của cơ thể với cơn đau.
• Chóng mặt, toát mồ hôi, ngất xỉu: Đây là dấu hiệu báo động. Nó cho thấy khối thai có thể đã vỡ, gây chảy máu trong ổ bụng, dẫn đến tụt huyết áp. Cần đưa bệnh nhân đi cấp cứu ngay lập tức.

1.5. Nồng độ HCG tăng hoặc giảm chậm

Trong thai kỳ khỏe mạnh, nồng độ Beta-hCG thường tăng gấp đôi sau mỗi 48 giờ. Ở thai ngoài tử cung, nồng độ này thường tăng hoặc giảm chậm, không đạt mức nhân đôi, hoặc tăng giảm thất thường. Đây là chỉ số quan trọng mà bác sĩ IVF sẽ theo dõi sát sao.

Nồng độ HCG tăng chậm hoặc giảm bất thường là dấu hiệu cần theo dõi

2. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng mang thai ngoài tử cung khi làm IVF

Nhiều người thắc mắc: “Bác sĩ đã đặt phôi trực tiếp vào tử cung, sao phôi lại chạy ra ngoài?”. Dưới đây là các nguyên nhân chính:

Yếu tố từ phôi và quá trình chuyển phôi:

• Sự co bóp của tử cung: Sau khi chuyển phôi, tử cung có thể xuất hiện các cơn co bóp vô thức. Những cơn co này có thể đẩy phôi di chuyển ngược dòng ra khỏi buồng tử cung và trôi vào ống dẫn trứng.
• Vị trí phôi: Phôi thai có khả năng di chuyển tự do trong vài ngày đầu trước khi làm tổ. Nếu môi trường tử cung chưa lý tưởng, phôi có thể “đi lạc”.

Phôi thai có khả năng di chuyển tự do trong vài ngày đầu trước khi làm tổ

Yếu tố từ sức khỏe người mẹ:

• Tổn thương ống dẫn trứng: Tiền sử viêm nhiễm, tắc nghẽn, sẹo phẫu thuật ở vòi trứng khiến vòi trứng hoạt động kém, dễ “bắt giữ” phôi nếu phôi di chuyển vào đó.
• Bất thường tử cung: Polyp, u xơ, dính buồng tử cung hoặc dị dạng tử cung làm giảm diện tích làm tổ an toàn.
• Lạc nội mạc tử cung: Ảnh hưởng đến chức năng vòi trứng và tạo môi trường bám dính ngoài tử cung.
• Tiền sử: Người từng bị thai ngoài tử cung có nguy cơ tái phát cao hơn.
• Tuổi tác: Phụ nữ lớn tuổi có nguy cơ mang thai ngoài tử cung cao hơn.
• Lạc nội mạc tử cung: Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến chức năng của ống dẫn trứng và tạo điều kiện cho phôi bám vào các vị trí ngoài tử cung.

Yếu tố liên quan đến lối sống

• Hút thuốc lá: Hút thuốc làm tăng nguy cơ mang thai ngoài tử cung, ngay cả ở những phụ nữ thực hiện IVF.

3. Điều trị mang thai ngoài tử cung khi làm IVF như thế nào?

Việc điều trị cần dựa trên kích thước khối thai, nồng độ hCG và tình trạng sức khỏe của người mẹ (khối thai đã vỡ hay chưa).

Điều trị bằng thuốc (Methotrexate)

Chỉ định: Phát hiện sớm, khối thai nhỏ (thường < 3-4cm), chưa vỡ, tim thai chưa hoạt động và tình trạng sức khỏe mẹ ổn định.

Cơ chế: Thuốc Methotrexate được tiêm vào cơ thể để ngăn chặn sự phân chia tế bào, giúp khối thai tự tiêu biến theo thời gian.

Theo dõi: Sau tiêm, cần theo dõi định kỳ xét nghiệm nồng độ hCG để đánh giá hiệu quả. Nếu nồng độ hCG không giảm như mong đợi, bác sĩ có thể chỉ định tiêm liều thứ hai hoặc chuyển sang phương pháp phẫu thuật.

Phẫu thuật

Phẫu thuật nội soi: Là phương pháp phổ biến nhất hiện nay khi khối thai lớn nhưng chưa vỡ hoặc mới rỉ máu. Bác sĩ sẽ đưa dụng cụ qua vết rạch nhỏ ở bụng để lấy khối thai hoặc cắt bỏ vòi trứng bị tổn thương.

Phẫu thuật mổ mở: Chỉ định trong trường hợp khẩn cấp, khối thai đã vỡ gây chảy máu ồ ạt trong ổ bụng, đe dọa tính mạng người mẹ.

Bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp phẫu thuật phù hợp với tình trạng người bệnh

Lưu ý: Tùy vào tình trạng cụ thể mà bác sĩ sẽ quyết định phương pháp phẫu thuật phù hợp.

4. Lưu ý quan trọng sau khi chuyển phôi IVF

Dù không thể ngăn ngừa tuyệt đối, bạn có thể giảm thiểu rủi ro và phát hiện sớm bằng cách:

• Tuân thủ lịch hẹn: Thực hiện xét nghiệm Beta-hCG đúng ngày hẹn sau chuyển phôi và siêu âm định vị túi thai ở tuần thứ 5-6.
• Lắng nghe cơ thể: Không chủ quan với các cơn đau bụng âm ỉ hoặc ra máu bất thường.
• Chế độ sinh hoạt: Nghỉ ngơi hợp lý sau chuyển phôi, tránh vận động mạnh gây kích thích co bóp tử cung.
• Điều trị bệnh lý nền: Xử lý triệt để các vấn đề như viêm nhiễm, ứ dịch vòi trứng trước khi tiến hành IVF.

Mang thai ngoài tử cung là điều không ai mong muốn, nhưng phát hiện sớm dấu hiệu mang thai ngoài tử cung sau chuyển phôi sẽ giúp bảo toàn sức khỏe và cơ hội làm mẹ cho những lần sau. Để được tư vấn, thăm khám và theo dõi thai kỳ IVF an toàn, vui lòng liên hệ:

TRUNG TÂM HỖ TRỢ SINH SẢN IVF QUỐC ÁNH

• Hotline: 02836364144
• Địa chỉ: Bệnh viện Quốc Ánh, 104 – 110, Đường số 54, Phường Tân Tạo, TP.HCM

Nguồn tham khảo:

1. Fertility, C. N. Y. (2024, May 23). IVF and ectopic pregnancy: Causes, risks, and risk reduction. CNY Fertility. https://www.cnyfertility.com/ivf-and-ectopic-pregnancy/