Nhận được chẩn đoán ‘giãn tĩnh mạch thừng tinh’ có thể gây ra nhiều hoang mang và câu hỏi lớn nhất luôn là: ‘Liệu tình trạng này có gây vô sinh không?’. Đây là một nỗi lo hoàn toàn chính đáng. Bài viết này IVF Quốc Ánh sẽ giải đáp “giãn tĩnh mạch thừng tinh có vô sinh không?”, cơ chế gây ảnh hưởng và quan trọng nhất – các phương pháp điều trị hiệu quả để bảo vệ khả năng làm cha của cánh mày râu.
1. Giải đáp: Giãn tĩnh mạch thừng tinh có gây vô sinh không?
Giãn tĩnh mạch thừng tinh có thể là nguyên nhân gây vô sinh. Đây được coi là nguyên nhân thực thể phổ biến nhất nhưng có thể khắc phục được, gây suy giảm chức năng tinh hoàn và dẫn đến vô sinh ở nam giới. Thống kê cho thấy khoảng 15% nam giới trưởng thành mắc bệnh lý này, con số này tăng lên đến 40% ở những người đàn ông bị vô sinh nguyên phát.
Tuy nhiên, điều quan trọng cần nhấn mạnh là không phải tất cả mọi trường hợp đều gây vô sinh và đây là một bệnh lý có thể điều trị hiệu quả để phục hồi hoặc cải thiện đáng kể khả năng sinh sản.
Giãn tĩnh mạch thừng tinh là một trong các nguyên nhân gây vô sinh ở nam giới
2. Hiểu rõ về giãn tĩnh mạch thừng tinh
Định nghĩa: Giãn tĩnh mạch thừng tinh là tình trạng các tĩnh mạch nằm trong thừng tinh (cuống của tinh hoàn) bị giãn nở, xoắn lại một cách bất thường. Bạn có thể hình dung nó tương tự như chứng giãn tĩnh mạch thường thấy ở chân.
Phân loại các cấp độ: Dựa trên thăm khám lâm sàng và siêu âm, bệnh được chia thành các cấp độ, phản ánh mức độ nghiêm trọng:
- Độ 0: Không phát hiện trên lâm sàng, chỉ thấy trên siêu âm.
- Độ 1: Sờ thấy búi tĩnh mạch khi làm nghiệm pháp Valsalva (rặn).
- Độ 2: Sờ thấy búi tĩnh mạch khi đứng thẳng mà không cần làm nghiệm pháp.
- Độ 3: Nhìn thấy rõ búi tĩnh mạch giãn ngoằn ngoèo dưới da bìu.
Cấp độ càng cao thì nguy cơ ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng tinh trùng và chức năng tinh hoàn càng lớn.
Mức độ bệnh càng cao, nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng càng lớn
3. Bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh phá huỷ tinh trùng như thế nào?
Tình trạng này không gây hại ngay lập tức mà âm thầm phá hủy môi trường sống và sản xuất tinh trùng qua nhiều cơ chế:
3.1. Tăng nhiệt độ bìu
Đây là cơ chế gây hại chính. Máu tĩnh mạch ứ đọng làm nhiệt độ tại tinh hoàn tăng cao hơn mức lý tưởng (luôn phải thấp hơn nhiệt độ cơ thể 1-2°C). Môi trường “nóng” bất thường này làm rối loạn nghiêm trọng quá trình sinh tinh, khiến tinh trùng sinh ra yếu, ít và dị dạng.
3.2. Ứ đọng máu và stress oxy hóa
Máu nghèo oxy và các chất thải chuyển hóa bị ứ đọng lại ở tinh hoàn. Tình trạng này tạo ra các gốc tự do có hại, gây ra “stress oxy hóa”, làm tổn thương màng tế bào và phân mảnh DNA của tinh trùng.
3.3. Rối loạn nội tiết tố
Tình trạng giãn tĩnh mạch kéo dài có thể làm suy giảm chức năng của các tế bào Leydig trong tinh hoàn, dẫn đến giảm sản xuất testosterone – hormone nam giới quan trọng nhất.
3.4. Gây teo tinh hoàn
Đây là hậu quả cuối cùng khi chức năng tinh hoàn bị suy giảm kéo dài. Tinh hoàn bên bị ảnh hưởng có thể teo nhỏ lại so với bên còn lại.
Giãn tĩnh mạch thừng tinh có thể gây teo tinh hoàn
4. Nhận biết và chẩn đoán chính xác giãn tĩnh mạch thừng tinh
Dấu hiệu nhận biết:
- Đau tức nhẹ, cảm giác nặng ở vùng bìu, đặc biệt sau khi đứng lâu, ngồi nhiều hoặc vận động mạnh.
- Bìu một bên trông to hoặc chảy xệ bất thường.
- Tự sờ thấy một “búi giun” ngoằn ngoèo ở trên tinh hoàn.
- Tuy nhiên, nhiều trường hợp không có bất kỳ triệu chứng nào và chỉ được phát hiện tình cờ khi đi khám sức khỏe hoặc khám vô sinh.
Chẩn đoán: Thăm khám lâm sàng bởi bác sĩ Nam khoa và siêu âm Doppler màu bìu là “tiêu chuẩn vàng” để xác định chẩn đoán, đánh giá cấp độ bệnh và lưu lượng máu trào ngược.
Đau tức nhẹ vùng bìu là dấu hiệu của giãn tĩnh mạch thừng tinh
5. Điều trị bệnh ngừa vô sinh như thế nào?
Không phải tất cả các trường hợp đều cần phẫu thuật. Phẫu thuật được chỉ định khi:
- Gây ra tình trạng vô sinh ở cặp đôi đang mong con (với kết quả tinh dịch đồ bất thường).
- Gây đau tức, khó chịu kéo dài, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.
- Gây teo tinh hoàn, đặc biệt ở lứa tuổi thanh thiếu niên.
Phương pháp tối ưu: Vi phẫu thuật cột tĩnh mạch thừng tinh giãn (Microsurgery)
Đây là phương pháp điều trị hiệu quả và an toàn nhất hiện nay. Bác sĩ sẽ sử dụng kính hiển vi phẫu thuật có độ phóng đại lớn, giúp nhận diện và thắt chọn lọc từng tĩnh mạch bị giãn, đồng thời bảo tồn nguyên vẹn động mạch tinh và hệ bạch mạch. Điều này giúp giảm thiểu tối đa các biến chứng như teo tinh hoàn, tràn dịch tinh mạc và đặc biệt là có tỷ lệ tái phát thấp nhất.
Kết quả sau phẫu thuật:
- Khoảng 60-80% nam giới có sự cải thiện đáng kể về các chỉ số tinh dịch đồ (mật độ, độ di động, hình thái).
- Khoảng 40-60% các cặp đôi có thể thụ thai tự nhiên trong vòng một năm sau khi người chồng phẫu thuật.
- Giãn tĩnh mạch thừng tinh là một trong những nguyên nhân hàng đầu nhưng có thể điều trị được của vô sinh nam. Phát hiện sớm và can thiệp đúng phương pháp, đặc biệt là vi phẫu thuật, có thể mang lại cơ hội làm cha cho rất nhiều người.
Nếu bạn có bất kỳ dấu hiệu nào hoặc đã được chẩn đoán mắc giãn tĩnh mạch thừng tinh và đang lo lắng về khả năng sinh sản, đừng chần chừ. Việc điều trị sớm là chìa khóa để bảo vệ ‘bản lĩnh’ và tương lai của bạn. Ngoài câu hỏi “giãn tĩnh mạch thừng tinh có vô sinh không” các cặp đôi có thể liên hệ với IVF Quốc Ánh để được tư vấn và hỗ trợ các thắc mắc trong điều trị vô sinh, hiếm muộn.
- Hotline: 02836364144
- Địa chỉ: Bệnh viện Quốc Ánh, 104 – 110, Đường số 54, Phường Tân Tạo, TP.HCM
