Đối với nhiều cặp vợ chồng đang đối mặt với chẩn đoán vô sinh – hiếm muộn, bên cạnh hành trình tìm con vất vả, một nỗi lo khác lại nhen nhóm: “Liệu sau này con mình có gặp phải vấn đề tương tự không?”. Vậy thực sự vô sinh có bị di truyền không và nếu có thì chúng ta nên làm gì để đảm bảo một tương lai khỏe mạnh cho thế hệ sau? Hãy cùng IVF Quốc Ánh tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
1. Vô sinh có bị di truyền không?
Tình trạng vô sinh, hiếm muộn có thể di truyền, nhưng không phải tất cả các trường hợp vô sinh đều có yếu tố di truyền.
Thực tế, một số dạng vô sinh có liên quan trực tiếp đến các bất thường về nhiễm sắc thể hoặc đột biến gen. Những yếu tố này có thể được di truyền từ cha mẹ sang con, hoặc làm tăng nguy cơ gặp các vấn đề về sinh sản cho thế hệ sau. Tuy nhiên, phần lớn các nguyên nhân gây vô sinh là do mắc phải và không có khả năng di truyền.
Không phải tất cả các trường hợp vô sinh đều có yếu tố di truyền
2. Những trường hợp vô sinh có khả năng di truyền
Đây là các bệnh lý di truyền đã được khoa học chứng minh có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản.
2.1. Ở nam giới
Nam giới bị vô sinh do các nguyên nhân dưới đây, nếu có con có thể di truyền:
- Hội chứng Klinefelter (XXY): Đây là rối loạn di truyền phổ biến nhất gây vô sinh nam. Thay vì bộ nhiễm sắc thể XY, nam giới mắc hội chứng này có bộ nhiễm sắc thể XXY, dẫn đến suy giảm chức năng tinh hoàn, giảm sản xuất testosterone và tinh trùng.
- Mất đoạn vi thể trên nhiễm sắc thể Y (AZF): Nhiễm sắc thể Y chứa các gen quan trọng cho quá trình sinh tinh. Việc mất một đoạn nhỏ trên nhiễm sắc thể này có thể gây ra tình trạng không có tinh trùng hoặc tinh trùng rất ít, yếu.
- Đột biến gen CFTR: Gen này liên quan đến bệnh xơ nang và là một trong những nguyên nhân gây bất sản ống dẫn tinh hai bên bẩm sinh, khiến tinh trùng không thể đi ra ngoài.
- Hội chứng Kallmann: Một rối loạn di truyền làm cơ thể thiếu hụt hormone GnRH, gây ảnh hưởng đến sự phát triển giới tính và chức năng sinh sản.
2.2. Ở nữ giới
Đối với nữ giới, các yếu tố bệnh lý dưới đây có thể di truyền:
- Hội chứng Turner (XO): Nữ giới mắc hội chứng này bị thiếu một phần hoặc toàn bộ một nhiễm sắc thể X, dẫn đến buồng trứng không phát triển đầy đủ, gây suy buồng trứng sớm và vô sinh.
- Hội chứng đứt gãy nhiễm sắc thể X (Fragile X): Phụ nữ mang gen tiền đột biến của hội chứng này có nguy cơ cao bị suy buồng trứng sớm, mãn kinh sớm.
- Các đột biến gen khác: Một số đột biến gen hiếm gặp liên quan đến thụ thể hormone (FSHR, LHCGR) cũng có thể gây ra các vấn đề về sinh sản.
Ngoài ra, những cặp vợ chồng có tiền sử sảy thai liên tiếp, sinh con dị tật bẩm sinh hoặc thất bại làm tổ nhiều lần cũng cần được tầm soát các nguyên nhân di truyền.
Các đột biến về gen thường do di truyền
3. Trường hợp vô sinh không do di truyền (phổ biến hơn)
Phần lớn các nguyên nhân gây vô sinh không liên quan đến di truyền và không có khả năng truyền lại cho con cái. Các nguyên nhân này bao gồm:
- Tắc vòi trứng do viêm nhiễm phụ khoa.
- Bệnh lý mắc phải ở tử cung như u xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung, dính buồng tử cung.
- Chất lượng tinh trùng yếu do ảnh hưởng từ lối sống (hút thuốc, rượu bia), môi trường làm việc độc hại, bệnh quai bị…
- Rối loạn nội tiết do tuổi tác, căng thẳng kéo dài.
4. Chẩn đoán vô sinh có yếu tố di truyền
Để xác định chính xác, các cặp vợ chồng cần được thăm khám hiếm muộn chuyên sâu và thực hiện các xét nghiệm di truyền sinh sản cần thiết:
- Xét nghiệm nhiễm sắc thể đồ: Phân tích bộ nhiễm sắc thể của cả vợ và chồng để phát hiện các bất thường như Hội chứng Klinefelter, Turner…
- Xét nghiệm gen chuyên biệt: Như xét nghiệm mất đoạn AZF, gen CFTR (ở nam giới), gen FMR1 (Fragile X ở nữ giới)…
- Sàng lọc di truyền tiền làm tổ (PGT): Được thực hiện trên phôi trong chu kỳ thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), giúp phát hiện và lựa chọn không sử dụng các phôi mang bất thường di truyền trước khi chuyển vào tử cung.
Sàng lọc tiền làm tổ giúp lựa chọn các phôi khoẻ mạnh, hạn chế bất thường di truyền cho thai nhi
Một số trường hợp vô sinh có liên quan mật thiết đến yếu tố di truyền, nhưng y học hiện đại hoàn toàn có thể giúp bạn phát hiện, phòng ngừa và có giải pháp để sinh con khỏe mạnh. Việc thăm khám sớm, tầm soát đúng và tiếp cận các phương pháp hỗ trợ sinh sản tiên tiến chính là chìa khóa để vượt qua rào cản di truyền, hoàn thành giấc mơ làm cha mẹ. Hy vọng bạn đã có câu trả lời cho câu hỏi “Vô sinh có bị di truyền không?”
Để được tư vấn chuyên sâu về các xét nghiệm di truyền trong vô sinh và các giải pháp điều trị hiệu quả, vui lòng liên hệ:
TRUNG TÂM HỖ TRỢ SINH SẢN IVF QUỐC ÁNH
- Hotline: 088 988 4588
- Địa chỉ: Bệnh viện Quốc Ánh, 104 – 110, Đường số 54, Phường Tân Tạo, TP.HCM
