Theo một số quan niệm xa xưa chưa có kiểm chứng, xạ hương động vật được dùng như một biện pháp tránh thai, từ đó dấy lên lời đồn rằng “mùi xạ hương gây vô sinh”. Bài viết này, với sự tư vấn từ các chuyên gia tại IVF Quốc Ánh, sẽ giải đáp thắc mắc này dưới góc nhìn khoa học.
Khi tìm hiểu về các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản, nhiều người bắt gặp thông tin về xạ hương. Xạ hương (Musk) có hai loại chính: xạ hương động vật, là chất thơm thu được từ túi xạ của động vật như hươu xạ, chồn hương (thường dùng trong y học cổ truyền và nước hoa cao cấp), và xạ hương thực vật mà điển hình là cỏ xạ hương (Thyme), một loại cây gia vị, thảo mộc được dùng phổ biến trong nấu ăn.
1. Mùi xạ hương có gây vô sinh không?
Lời đồn thổi “hít mùi xạ hương gây vô sinh” là không có căn cứ khoa học. Xạ hương (đặc biệt là xạ hương động vật) không trực tiếp gây vô sinh vĩnh viễn (mất khả năng thụ thai). Tuy nhiên, cần thận trọng khi sử dụng, đặc biệt là phụ nữ có thai hoặc đang mong muốn có con.
- Nguồn gốc lời đồn: Theo các ghi chép lịch sử, phụ nữ trong cung cấm xưa kia có thể đã sử dụng xạ hương (dán lên rốn) như một biện pháp để tránh thai. Tuy nhiên, phương pháp này đã thất truyền và không có bằng chứng khoa học nào chứng minh nó có thể gây mất khả năng sinh sản vĩnh viễn.
- Tác động lên tử cung: Theo Y học cổ truyền, xạ hương động vật có tính hoạt huyết, thông kinh mạnh. Một số nghiên cứu chỉ ra nó có thể làm co bóp cơ trơn tử cung. Chính tác động này (nếu dùng ở liều lượng nhất định) có thể ảnh hưởng đến sự ổn định của thai kỳ, dễ dẫn đến sẩy thai chứ không phải gây vô sinh.
Một số lời đồn chưa được xác minh về việc xạ hương động vật gây vô sinh
Tuy không có bằng chứng rõ ràng cho thấy xạ hương gây vô sinh, việc lạm dụng hoặc tiếp xúc sai cách với các sản phẩm chứa xạ hương (cả tự nhiên, tổng hợp và thảo mộc) đều có thể tiềm ẩn những rủi ro nhất định.
2. Các tác động tiêu cực của xạ hương với sức khỏe khi dùng sai cách
Nếu sử dụng các sản phẩm chứa xạ hương hoặc cỏ xạ hương ở nồng độ cao và liên tục, người dùng có thể đối mặt với một số rủi ro.
2.1. Nguy cơ từ Xạ hương tổng hợp (trong nước hoa) với nam giới
Ngày nay, xạ hương động vật rất hiếm và đắt đỏ, nên ngành công nghiệp nước hoa và mỹ phẩm thường dùng xạ hương tổng hợp.
Theo một nghiên cứu của tổ chức GreenPeace, một số hợp chất xạ hương tổng hợp (như Diethyl Phthalate – DEP) thường được dùng trong mỹ phẩm.
Việc tiếp xúc thường xuyên với Phthalates ở nồng độ cao có thể ảnh hưởng đến hệ nội tiết, làm thay đổi hoặc phá hủy cấu trúc DNA tự nhiên trong tinh trùng. Điều này có thể khiến tinh trùng bị chết, yếu hoặc dị dạng, gây ảnh hưởng đến khả năng sinh nở ở nam giới.
Một số hoá chất có trong mỹ phẩm có thể tác động đến sức khoẻ sinh sản
2.2. Nguy cơ từ Cỏ xạ hương (Thyme) với thai nhi
Cỏ xạ hương (thyme) là một loại thảo mộc khác, nhưng đôi khi bị nhầm lẫn với “xạ hương”. Nếu phụ nữ đang nghi ngờ mình đậu thai, không nên tự ý sử dụng các sản phẩm có tinh chất cỏ xạ hương ở nồng độ cao (như tinh dầu, một số loại kem đánh răng thảo dược…).
Cỏ xạ hương có thể làm chậm quá trình đông máu. Sử dụng không đúng liều lượng ở dạng cô đặc có thể làm tăng nguy cơ chảy máu, gây cản trở quá trình hình thành và làm tổ của phôi thai.
2.3. Nguy cơ từ Cỏ xạ hương (Thyme) với sản phụ
Theo nhiều nghiên cứu, cỏ xạ hương khi dùng làm gia vị thì an toàn, thậm chí có lợi (điều trị cảm lạnh, hỗ trợ tiêu hóa).
Tuy nhiên, nhiều chị em vì thiếu hiểu biết đã lạm dụng ở nồng độ cao (như uống tinh dầu, sắc nước đặc). Điều này có thể dẫn đến hậu quả rất nghiêm trọng là kích thích co bóp tử cung, gây động thai hoặc sẩy thai, đặc biệt là trong 3 tháng đầu.
3. Lưu ý quan trọng khi sử dụng xạ hương
Để đảm bảo an toàn, bạn cần lưu ý:
- Những người bị suy nhược cơ thể, ốm yếu không nên tự ý sử dụng xạ hương (động vật) như một vị thuốc.
- Phụ nữ có thai hoặc đang mong con không nên tiêu thụ thức ăn, trà thảo mộc có chứa thành phần cỏ xạ hương nồng độ cao, hoặc tiếp xúc thường xuyên với xạ hương tổng hợp. Nếu có sử dụng, cần theo hướng dẫn nghiêm ngặt của bác sĩ.
- Những người bị rối loạn đông máu (máu khó đông) cũng không nên sử dụng cỏ xạ hương ở dạng thuốc.
- Những người bị dị ứng với mùi xạ hương hoặc mùi của thảo dược thì không nên dùng.
- Nếu thấy những dấu hiệu bất ổn như ngạt thở, đau đầu, huyết áp tăng cao khi tiếp xúc với các mùi hương lạ, hãy đến gặp bác sĩ ngay.
- Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc thầy thuốc y học cổ truyền trước khi sử dụng bất kỳ loại thảo mộc nào với mục đích trị bệnh.
Nếu bạn đang lo lắng về khả năng sinh sản của mình, cách tốt nhất là thăm khám y khoa để tìm ra nguyên nhân chính xác, thay vì lo lắng về những lời đồn thổi như mùi xạ hương gây vô sinh. Để được tư vấn và thăm khám sức khỏe sinh sản, vui lòng liên hệ:
TRUNG TÂM HỖ TRỢ SINH SẢN IVF QUỐC ÁNH
- Hotline: 02836364144
- Địa chỉ: Bệnh viện Quốc Ánh, 104 – 110, Đường số 54, Phường Tân Tạo, TP.HCM
