Vô sinh là một trong những vấn đề sức khỏe sinh sản phổ biến mà nhiều cặp vợ chồng phải đối mặt. Thuật ngữ này có thể được chia thành hai loại chính: vô sinh nguyên phát và vô sinh thứ phát. Bài viết này IVF Quốc Ánh sẽ tập trung làm rõ về vô sinh nguyên phát là gì. Hiểu rõ về định nghĩa, nguyên nhân, và các yếu tố nguy cơ của vô sinh nguyên phát là bước đầu tiên quan trọng để tìm kiếm giải pháp chẩn đoán và điều trị phù hợp, giúp các cặp đôi thực hiện ước mơ làm cha mẹ.
1. Định nghĩa chính xác: Vô sinh nguyên phát là gì?
Vô sinh nguyên phát là tình trạng một cặp vợ chồng chưa từng có thai lần nào sau ít nhất 1 năm chung sống, quan hệ tình dục đều đặn (2-3 lần/tuần) và không sử dụng bất kỳ biện pháp tránh thai nào. (Đối với phụ nữ trên 35 tuổi, khoảng thời gian này được rút ngắn xuống còn 6 tháng). [1]
Vô sinh được chia thành hai dạng là vô sinh nguyên phát và vô sinh thứ phát
Để tránh nhầm lẫn, điều quan trọng là phải phân biệt rõ hai tình trạng này:
Tiêu chí phân biệt | Vô sinh nguyên phát | Vô sinh thứ phát |
Định nghĩa cốt lõi | Là tình trạng cặp vợ chồng chưa từng có thai lần nào sau ít nhất 1 năm (hoặc 6 tháng với phụ nữ >35 tuổi) quan hệ đều đặn và không dùng biện pháp tránh thai. | Là tình trạng cặp vợ chồng đã từng mang thai ít nhất một lần (dù sinh con, sẩy thai, thai lưu hay mang thai ngoài tử cung), nhưng sau đó không thể mang thai lại. |
Lịch sử mang thai | Chưa có tiền sử mang thai. | Đã có tiền sử mang thai trước đó. |
Đối tượng | Các cặp đôi đang trong nỗ lực có con lần đầu tiên. | Các cặp đôi đã có con hoặc đã từng thụ thai, đang mong muốn có thêm con. |
Nguyên nhân gây bệnh | Thường liên quan đến các vấn đề bẩm sinh, di truyền hoặc các bệnh lý xuất hiện từ sớm: Bất thường ở tử cung, vòi trứng; Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS); Lạc nội mạc tử cung; Chất lượng tinh trùng/trứng kém; Rối loạn nội tiết. | Bao gồm tất cả nguyên nhân của vô sinh nguyên phát VÀ các yếu tố phát sinh sau lần mang thai/sinh nở trước: Tổn thương tử cung (sẹo mổ cũ, dính buồng tử cung sau nạo hút…); Viêm nhiễm đường sinh dục sau sinh; Tuổi tác tăng lên; Các bệnh lý mới xuất hiện. |
Hướng chẩn đoán | Tập trung tìm kiếm các nguyên nhân gốc rễ, các vấn đề bẩm sinh hoặc bệnh lý nền chưa được phát hiện. | Ngoài các xét nghiệm cơ bản, bác sĩ sẽ khai thác rất kỹ tiền sử sản khoa của lần mang thai trước để tìm kiếm các vấn đề phát sinh. |
2. Dấu hiệu nhận biết sớm vô sinh nguyên phát
Dấu hiệu quan trọng và rõ ràng nhất chính là không có thai sau một thời gian dài mong con. Ngoài ra, các cặp đôi nên chú ý đến một số dấu hiệu gợi ý sau:
Các dấu hiệu ở nữ giới:
- Chu kỳ kinh nguyệt bất thường (quá ngắn < 21 ngày, quá dài > 35 ngày, không đều, vô kinh).
- Đau bụng kinh dữ dội, ảnh hưởng đến sinh hoạt.
- Các dấu hiệu thay đổi nội tiết tố như mụn trứng cá mọc nhiều, rậm lông, tăng cân bất thường.
Các dấu hiệu ở nam giới:
- Khó khăn trong vấn đề tình dục (rối loạn cương dương, khó xuất tinh).
- Đau, sưng hoặc có khối u ở vùng tinh hoàn.
- Bất thường về cấu trúc cơ quan sinh dục (tinh hoàn ẩn…).
Nam giới nếu thấy có các vấn đề về đời sống tình dục cần đi khám để xác định tình trạng bệnh
3. Những nguyên nhân phổ biến gây vô sinh nguyên phát
Nguyên nhân có thể đến từ vợ, chồng, hoặc cả hai phía. Việc tìm hiểu nguyên nhân là để có hướng điều trị đúng đắn, không phải để đổ lỗi cho bất kỳ ai.
3.1. Nguyên nhân từ phía nữ giới
Vô sinh nguyên phát ở nữ giới do các nguyên nhân từ tử cung, buồng trứng:
- Rối loạn phóng noãn (rụng trứng): Chiếm tỷ lệ cao nhất, thường biểu hiện qua kinh nguyệt không đều. Nguyên nhân hàng đầu là Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS).
- Tổn thương vòi trứng: Vòi trứng bị viêm, tắc, ứ dịch do nhiễm trùng hoặc lạc nội mạc tử cung, khiến trứng và tinh trùng không thể gặp nhau.
- Bất thường ở tử cung: U xơ tử cung, polyp buồng tử cung, dính buồng tử cung, dị dạng tử cung bẩm sinh…
- Suy buồng trứng sớm: Buồng trứng ngừng hoạt động trước tuổi 40.

Tình trạng đa nang buồng trứng gây vô sinh ở nữ giới
3.2. Nguyên nhân từ phía nam giới
Nguyên nhân gây vô sinh ở nam giới liên quan đến chất lượng tinh trùng, các vấn đề về ống dẫn tinh hay di truyền:
- Bất thường về tinh trùng: Số lượng ít, di động kém, tỷ lệ dị dạng cao.
- Tắc nghẽn ống dẫn tinh: Do bẩm sinh hoặc hậu quả của viêm nhiễm, chấn thương.
- Các vấn đề di truyền: Như mất đoạn nhiễm sắc thể Y, hội chứng Klinefelter.
- Rối loạn chức năng tình dục: Rối loạn cương, xuất tinh ngược dòng.
3.3. Nguyên nhân từ cả hai phía và các yếu tố khác
Một số nguyên nhân gây vô sinh đến từ cả nam và nữ:
- Tuổi tác: Đặc biệt ở người phụ nữ, sau 35 tuổi chất lượng và số lượng trứng giảm nhanh chóng.
- Lối sống không lành mạnh: Hút thuốc, lạm dụng rượu bia, stress, béo phì…
- Không rõ nguyên nhân: Khoảng 10-15% các cặp đôi không tìm ra nguyên nhân cụ thể sau khi đã làm đầy đủ các xét nghiệm.
4. Vô sinh nguyên phát có chữa được không? Giải pháp tại IVF Quốc Ánh
Với sự tiến bộ vượt bậc của y học hiện đại, rất nhiều cặp đôi bị vô sinh nguyên phát đã thành công đón con yêu về nhà.
Thăm khám và chẩn đoán chính xác: Đây là bước đi quan trọng nhất. Việc thăm khám sớm tại các cơ sở y tế uy tín sẽ giúp bạn tìm ra nguyên nhân gốc rễ. Các xét nghiệm cơ bản thường được chỉ định bao gồm:
- Nữ giới: Siêu âm phụ khoa, xét nghiệm nội tiết tố (đặc biệt là AMH), chụp tử cung – vòi trứng (HSG).
- Nam giới: Tinh dịch đồ là xét nghiệm bắt buộc và quan trọng nhất.
Các phương pháp hỗ trợ sinh sản tiên tiến tại IVF Quốc Ánh: Tùy thuộc vào nguyên nhân, bác sĩ sẽ tư vấn phác đồ điều trị phù hợp:
- Bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI): Là phương pháp nhẹ nhàng, chi phí hợp lý, phù hợp với các trường hợp tinh trùng yếu nhẹ, rối loạn phóng noãn hoặc vô sinh không rõ nguyên nhân.
- Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF): Đây là phương pháp hiệu quả hàng đầu, được xem là “cứu cánh” cho hầu hết các trường hợp vô sinh khó như tắc vòi trứng, tinh trùng rất yếu, suy buồng trứng, lớn tuổi hoặc thất bại IUI nhiều lần.
Thụ tinh ống nghiệm là phương pháp điều trị vô sinh mang lại hiệu quả
Tại sao nên chọn IVF Quốc Ánh đồng hành?
- Đội ngũ chuyên gia hàng đầu: Quy tụ các bác sĩ, chuyên gia phôi học giàu kinh nghiệm, tận tâm và thấu hiểu.
- Phác đồ cá nhân hóa: Mỗi cặp đôi là một câu chuyện riêng, chúng tôi xây dựng phác đồ điều trị riêng biệt để tối ưu hóa tỷ lệ thành công.
- Chi phí hợp lý, minh bạch: Tư vấn rõ ràng, đồng hành cùng bệnh nhân để giảm bớt gánh nặng tài chính.
Hành trình tìm con có thể nhiều thử thách, nhưng bạn không hề đơn độc. Hãy để IVF Quốc Ánh cùng bạn viết nên một câu chuyện hạnh phúc. Ngoài câu hỏi Vô sinh nguyên phát là gì, nếu có các thắc mắc hoặc cần được hỗ trợ tư vấn điều trị vô sinh, các cặp đôi có thể liên hệ qua:
TRUNG TÂM HỖ TRỢ SINH SẢN IVF QUỐC ÁNH
- Hotline: 02836364144
- Địa chỉ: Bệnh viện Quốc Ánh, 104 – 110, Đường số 54, Phường Tân Tạo, TP.HCM
Nguồn tham khảo:
1. Infertility. (2023, September 5). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/16083-infertility






